Լուսինե Քեշիշյան: Եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին

- Ճանապարհը նման չէ հույսի, ճանապարհը վերջանում է:
Ես միայն գլխով հաստատական նշան արեցի: Պատասխանելու ուժ չունեի: Ուսուցիչը, տեսնելով, որ հոգնել եմ, սեփականատիրական շարժումով ձեռքը դրեց ուսիս, հենելով իրեն: Ինձ դուր չէր գալիս, երբ նա այդպես էր անում: Ու բորբոքված երևակայությունս հանգստացնում էր միայն այն գիտակցությունը, որ նրա սեփականատիրությունը տարածվում է Դայ-աշակերտի վրա, ով դեռ շատ թույլ է իրեն պաշտպանելու համար, բայց ոչ Դայ-աղջկա, ով պաշտպանության կարիք ունի միայն այն պատճառով, որ աղջիկ է:
Մենք մի քիչ էլ քայլեցինք:
Այսօր արևն ավելի էր անհանգստացնում ու նյարդայնացնում, քան երեք օր առաջ, երբ մենք կտրում էինք Հաադարկ անապատը: Հիմար միտք էր անապատով անցնելը: Չնայած, որ ես պարտավոր էի լսել ու ենթարկվել ուսուցչիս, կասակածի տակ չառնելով նրա կարգադրություններն ու հրամանները, շարունակում էի հանդգնաբար մտածել, որ անապատով անցնելը հիմար միտք էր:
- Մուրտագ,- փոքր-ինչ վախեցած արտաբերեցի ես, հիշելով, որ Ուզուրպատորից հետո ուսուցիչը լավագույն մտքեր կարդացողն էր Ալագեյզիայում,- Մուրտագ-էլդա?
- Հն?- հետաքրքրվեց նա, գլուխս այնպես շրջելով, որ ստիպված լինեմ նայել ուղիղ նրա աչքերին:
Ուսուցչի հայացքը սուր էր ու, ինչպես թվաց ինձ, հանդիմանական: Չէ, նա հաստատ գիտի, թե ես ինչ եմ մտածում:
Այսպիսով, իմ առջև հետաքրքիր ու խիստ օրակարգային հարց էր առաջանում. ինչ անել: Ես սխալ բան էի արել ու պիտի պատժվեի. Բոլոր աշակերտներն էլ նման դեպքերում պատժվում էին, անկախ սեռից ու տարիքից: Ու չնայած սեռական խտրականության բացակայությունը հաճելի շոյում էր ինքնասիրությունս, դրանից պատիժներն ավելի մեղմ կամ պակաս զզվելի չէին դառնում:

եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Զարուհի Խաչատրյան: Որ գրքում կուզենայի ապրել

Երբ Աստված արարեց Երկիր մոլորակը և բաժանեց լույսը խավարից, ստեղծեց մարդուն: Նա մարդուն ստեղծեց իր կերպարանքով, որպեսզի մարդն արարի գեղեցիկն ու բարին:Եվ մարդը սիրեց գեղեցիկը, աստվածացրեց, երկրպագեց գեղեցիկին, և երկրպագության ու արարման հիմքը դարձավ արվեստը:

Արվեստի մարդիկ հանճարեղ են, որովհետև Աստված  ընտրեց նրանց ու պարգևեց Աստվածային շնորհը: Արվեստի մարդիկ գեղեցկացրին Երկիր մոլորակը գույներով, մեղեդիներով, տաճարներով, խաչքարերով, բառերով…

Մարդու արարումը լրացրեց ու ամբողջացրեց Տիեզերքը, աստվածային բանականությամբ իմաստավորեց ողջ արարչագործությունը:

Գրականությունը արվեստի այն հզոր ճյուղն է, որի նվիրյալները բառի ուժով, բառի զորությամբ մարդուն ընկալելի  դարձրին գեղեցիկը:

Գիրքը երազի թևերով սավառնեց մարդկանց հոգիներում և թողեց իր հետքը`բարություն սփռող, գեղեցիկը հաստատող,ստի դեմ անհաշտ կռիվ մղող, արդարի ու ազնիվի համար երազներ որոնող:

Ես սիրեցի գիրքը, և այն դարձավ իմ կյանքի ուղեկիցը ուսման առաջին տարուց:

Գրքերի նկարազարդ էջերում ես գտա այն հեքիաթը, այն մոլորակը, որի տերը ես էի, որը ոչ ոք չէր կարող խլել ինձնից:

Նորին մեծություն Գիրքը տալիս է այն, ինչը չեն կարող տալ հեռուստասերիալներն ու ժարգոնային բանավեճերը, Գիրքը տալիս է այն, ինչը չի կարող տալ անգամ ծնողը: Փորձենք ծնողի տված դաստիարակությանը գումարել Գրքի տված դաստիարակությունը. կարդալու ժամանակ հաստատ կա, մնում է ունենալ ցանկություն: Գալու է ոգու սովը հաղթահարելու ժամանակը: Հինգ տարի հետո, տասը տարի հետո մեր ժամանակն է գալու,և մենք մտնելու ենք հասարակություն:

Երբ մեր մասին գովեստի ու հիացմունքի խոսքեր լսենք,հպարտությամբ հիշելու ենք մեր սենյակի գրապահարաններում բազմած փառակազմ ու հաստափոր գրքերը: Բայց այդ պահին մոռանալու ենք այն անշուք ու ոչ հաստափոր գիրքը, որի շնորհիվ մենք ծանոթացանք մյուս գրքերին, որը ժամանակավոր էր մեր գրադարակներում, որը կարդացել են բոլորը, որի էջերը գունավոր ու պայծառ էին, որի վրա պատկերված էին տիեզերանավով թռչող երեխաներ, որի երկնագույն կազմին ճերմակ տառերով գրված էր <<Այբբենարան>>…  

Այնպե~ս կուզենայի նորից ապրել այդ գրքում…<<Այբբենարան>>…Որքա~ն անմեղություն ու ջերմութուն կար Քո էջերում…

Մենք փոքրիկ էինք ու թոթովախոս, դասը մեզ համար մի խորթ երևույթ էր, և Դու մոր նման Քո ապահով թևերի տակ առար մեզ, Քո ջերմությամբ գուրգուրեցիր ու մեզ նվիրեցիր մի կախարդական բանալի, որով մենք բացեցինք կրթության ու գիտութան գաղտնարանները: Մեր մանկական սրտիկի զարկերի ներքո, դողացող ձեռքերով թերթեցինք Քո կախարդական էջերը, հայոց այբուբենը սովորեցինք ու Քո շնորհիվ մեզ հայ զգացինք: Գրաճանաչ դարձնելով` Դու մեր մեջ մի նոր ուղի բացահայտեցիր, որը մեզ տարավ դեպի գիտելիքների անհուն ծովը: Դու մեր անշահախնդիր ու ամենաանկեղծ բարեկամը դարձար, որ մեզ հետ ծանոթանալով` բաշխեցիր Քո ծովածավալ շտեմարանները: Հիշու՞մ եք Ձեր առաջին սեպտեմբերի մեկը, հիշու՞մ եք, որ երբ առաջին անգամ բացեցիք Ձեր §Այբբենարանը¦, այն կարծես ժպտաց Ձեզ ու ասաց. <<Ապագայի լու'յս մանկիկ, թող կախարդվի երազանքիդ ժապավենը թևավոր, արև լինի ճանապարհիդ ու երազներ գունավոր>>: Հիշու՞մ եք, արդյոք, այդ քաղցր ու անփոխարինելի վայրկյանը`Ձեր կյանքի ամենաշփոթված ու ամենաանհասկանալի, բայց ամենաանհոգ, ամենաերջանիկ օրը… Արդյոք չէի՞ք ցանկանա ժամացույցի սլաքների ուղղությունը փոխել, չէի՞ք երազի արդյոք գեթ մի վայրկյանով տեղափոխվել ու զգալ մանկական անբիծ հոգու այն ջերմ թրթիռը…

այբբենարան, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, որ գրքում կուզենայի ապրել,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Շուշան Ներսեսյան: Որ գրքում կուզենայի ապրել

Եթե մի պահ մտնենք մեր հիշողության մոռացված գրադարան, ապա գրադարակներից մեկում հաստատ կգտնենք այն եզակի գիրքը, որը բոլորն են կարդացել: Այդ գիրքը պարզ ու հասարակ կազմով, նուրբ ու մաշված էջերով գիրք է: Այդ գրքում չկան չար հերոսներ, այդտեղ ապրում են միայն բարի հրեշտակներ… Ցավոք, այդ գիրքը, ուզես, թե չուզես, կարող ես կարդալ ողջ կյանքում ընդամենը մեկ անգամ: Որքան էլ երևակայությունդ հեռու տանի, գիրքը կոչվում է Մանկություն, իմ անհո՜գ մանկություն, իմ խաղա՜ղ մանկություն…
Մի պահ այդ մոռացված գրադարանում փորձիր գտնել մանկությանդ մոռացված գիրքը, վրայից սրբիր տարիների փոշին, հիմա շատ զգույշ բացիր ու սկսիր թերթել…
Հիշու՞մ ես մանկական միամտությունդ, պարզությունդ ու մաքրությունդ:
Հիշու՞մ ես քո անմեղ չարաճճիությունները, քո ընկերներին, քո անվերջ խաղերը: Իսկ
հիշու՞մ ես քո ծննդյան օրերը, երբ արթնանում էիր ինչ-որ անհավանական ու կախարդական երազանքներով, որոնք սակայն իրականություն էին դառնում, իսկ ամանորյա գիշերները ՞, երբ քո ամբողջ հոգով սպասում էիր ամանորյա հրաշքին: Հիշու՞մ ես, երբ առաջին անգամ հայրիկիդ ու մայրիկիդ հետ մտար գիտության տաճար՝ դպրոց՝ քեզ համար մի անծանոթ աշխարհ, ուր քո առջև արդեն բաց այբբենարանն էր: Հիշու՞մ ես քո դպրոցական  տարիները, քո ուսուցչուհուն, նրա խստապահանջ ու ջերմ հայացքը, քո նստարանը, քո առաջին սերը…
Լավ, պարզ ու մաքուր հիշողություններն աշխարհում ամենաթանկն են ու ամենաանգնահատելին:
Կուզենայի ապրել մանկության գրքում, գի՜րք, որ ինձ այնքա՜ն բան սովորեցրեց: Սովորեցրեց սպասել անսպասելիին, հավատալ անհավատալիին: Տենչալ, երազել… Ուզում եմ գոնե մեկ անգամ, ընդամենը մեկ անգամ տեսնել իմ հին ընկերներին, ուզում եմ մեր բակն ու մեր փողոցը, ուզում եմ մեր խելագար օրերը, որոնք կարծես հեքիաթ լինեին, ու մենք էլ՝ հեքիաթի հերոսներ, ուզում եմ մեր անհոգ մանկական ծիծաղն ու անիմաստ մանկական լացը: Մեր մանկական երազներն ու մոռացված վայրկյանները, վայրկյաններ, որ ամրագրվեցին մեր հիշողության մեջ ու դարձան մեր կյանքի անբաժան մասնիկը…Նույնիսկ մանկական տանջող հոգսերն ու անլուծում խնդիրներն են այժմ նախանձելի: Դու ամեն ինչ ծրարեցիր քո ներսում, ծրարեցիր նույնիսկ ժամանակը, հիշողությունները, արցունքները…

ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, որ գրքում կուզենայի ապրել,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Արմինե Գալստյան: Գիրքը, որը սովորեցրեց ինձ ապրել:

Կարդացել եմ բազմաթիվ գրքեր : Յուրաքանչյուրն իր ուրույն ազդեցությունն է թողել ինձ վրա : Երբևէ չեմ փորձել քննադատել գրողին` իր այս կամ այն տողերի համար,նախընտրել եմ կարդալ և վերցնել գրքից այն,ինչ ինձ համար հարազատ է , այն,ինչ ինձ կoգնի հետագայում ապրել ու պայքարել ապագայի դժվարությունների դեմ :Գիրքը օգնության է հասնում մարդկանց կյանքի ամենադժվար պահերին`օգնության է հասնում այն պահին, երբ թվում է,թե փակվել են դեպի հաջողություն տանող բոլոր դռները :
Գրողներից յուրաքանչյուրը մի անհատականություն է, որն ունի իր կյանքի խոր ողբերգական դրաման : Դրամա,որի յուրաքաչյուր տողը ծնվել է կյանքի ապրած դաժան և չապրած հրաշք պահերից: Գրողի ստեղծագործությունները այդ  դրամայի բեմականացումն են, որի մեջ յուրաքանչյուր  ընթերցող գտնում է իր դերը:
Ինձ համար ,կարելի է ասել ,կատարյալ ստեղծագործություն է Ալեքսանդր Դյումայի Կոմս Մոնտե Քրիստոն: Այն կարդացել եմ մոտ վեց ամիս առաջ , բայց մինչ այժմ պարզ հիշում եմ ստեղծագործության յուրաքանչյուր հատվածը: Մի երիտասարդի կյանքի խոր և ավարտուն դրամա:
Գիրքն ինձ սովորեցրեց ապրել ,ապրել այնպես,որ հաճույք ստանաս կյանքիդ  յուրաքանչյուր պահից , այնպես, որ կարողանաս ամեն առավոտ արթնանալիս շնորհակալություն հայտնել աստծուն, որ արթնացել ես : Գուցե տարօրինակ թվա , որ գիրքը մեկնաբանում եմ հետևյալ կերպ , չէ ո՞ր Մոնթե Քրիստոն բանտում կրում է անմարդկային տանջանքներ և սկսում ատել կյանքը ,բայց ամեն ինչ փոխվում է այն ժամանակ,երբ նա կարողանում է փախուստի դիմել :
Գիրքը պայքարի կոչ է համայն մարդկությանը : Յուրաքանչյուրը պետք է պայքարի դժվարությունների դեմ ,եթե ցանկանում է ապրել `ապրել արժանապատվորեն,պետք է արհամարհի դժվարությունները և պայքարի իր նպատակների համար : Եվ ոչինչ չպետք է խանգարի այդ պայքարին `նույնիսկ անցյալի դառն ու սոսկալի էջերը : Ընդհակառակը . այդ էջերը պետք է ուղեցույց դառնան դեպի ապագա : Իսկ եթե կա հատված, որն այնուամենայնիվ խանգարում է ,կարելի է` եթե ոչ հրաժարվել դրանից, ապա գոնե նրա վրա քող գցել:
Կարևոր չէ դիմացդ կանգնած է իշխանության գլուխ կանգնածը,թե իշխանության սպասողը: Պետք է հիշել մի պարզ ճշմարտություն.իշխանության գլուխ կանգնածները, ունեն միայն այնպիսի միջոցներ, որ կարելի է փողով գնել, իսկ իշխանության սպասողները, ունեն այն բոլոր միջոցները, որ ընձեռում է նրանց հավատարմությունը, որը նրանց ընծայում է անձնվիրությունը:

Ալեքսանդր Դյումա, գիրքը որը սովորեցրեց ինձ ապրել, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Թաթուլ Ղազարյան: Եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին

Գիրքը, որը սովորեցրեց ինձ ապրել
-Բարև՛, Ձե՛րդ մեծություն, թույլ կտա՞ք Ձեզ այդպես անվանել:
-Ծաղրու՞մ ես:
-Բայց ինչու՞ պիտի ծաղրեմ,-զարմանքից աչքերս կլորացան:
-Ես նկատեցի` ինչպես փոխվեց հայացքդ…Իսկ դու չե՞ս վախենում խոսել մահացածի հետ:
-Դուք ողջ եք:
-Այլապես ինչու՞ եմ հողի տակ:
-Դա Դոյլի մարմինն է: Գուցե մեռած եք, բայց մահացած  չեք: Մարդը մահանում է, երբ իրեն մոռանում են:
-Կարծում ես` ո՞ղջ եմ:
-Բա՜ն ասացիք: Ի՞նձ եք հարցնում. իհարկե, ողջ եք: Կմեռնեիք, եթե Ձեր ընկեր Վաթսոնը գրի չառներ այդ ամենը:
- Հաա՜, ճիշտ ես: Բան ես սովորել ինձանից. անընդհատ սևեռուն նայում ես ինձ, կարծես մտքերս ես ուզում կարդալ:

-Դուք եք «մեղավոր»: Տասնչորս տարեկանից  Ձեզ նման սկսել եմ հայացքով  մարդկանց խուզարկել, տնտղել ձեռնափայտը, փորձել գուշակել` քանի տարվա պատմություն ունի, ում ձեռքի գործն է, հասկանալ` ինչ է զգում մարդը, ինչու է փախցնում հայացքը, ինչու  է թաքցնում ձեռքերը:
- Անընդհատ Վաթսոնին ես հիշեցնում:
-Նա էլ էր Ձեզանից «վարակվել»:
-Նա մասնագիտությամբ բժիշկ էր, չէ՞, բայց, չգիտես ինչու, հիվանդությունները «հետախուզելու» փոխարեն  իր կլորիկ ու կարմիր քիթն իմ լաբորատորիայի սրվակների մեջ էր խոթում:
-Գիտե՞ք, Ձե՛րդ մեծութուն….
- Հո՛լմս ասա, խնդրում եմ. գիտես` ես չեմ սիրում հարուստներին, ու նրանց արքայական տիտղոսներն ինձ վերագրելը մի տեսակ խորթ է:
-Լավ, դիմեմ, ինչպես բոլորը. մի՛սթր Հոլմս, գիտեք՞, հետաքրքիր է. Ձեր ձեռքով կյանք առած հերոսները գրքում շարժուն ու խոսուն են: Հիմա ես եմ նրանց կյանք տվել ծեփամածիկով. միայն տեսնե՜ք: Ճեղքված շրթունքով մարդը, արդեն քանի տարի է, նույն դիրքով նստած է. ո՛չ խոսում է, ո՛չ կարողանում է իր կյանքից բան պատմել: Նրանց պատմությունը ստիպված  ինքս  եմ պատմում: Երբ տանից բացակայում եմ, մարդիկ նրանց նայում են որպես սոսկ ծեփածո արձանիկների: Սիրում եմ, երբ կարդացած մարդիկ են հյուր գալիս. նայում են նրանց ու միանգամից ճանաչում:
 Գիտե՞ք, մի՛սթր Հոլմս, զարգացել է կյանքը. ցանկացած հիմնարկություն մտնելիս թվում է` կարմրահերների միություն եմ ընկել. մարդիկ, համակարգիչների մոտ անշարժ նստած, գրում են ու գրում:
-Մի րոպե, նոր բա՞ռ ասացիր. համակարգիչն ի՞նչ է, որդի՛:

եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, Շերլոք Հոլմս,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Ինեսսա Արշակյան: Ո՞ր գրքում կուզենայի ապրել

Սիրում եմ գրքեր կարդալ,ամեն  մի գիրք կարդալուց ես  հայտնվում եմ մի աշխարհում և մի  ժամանակաշրջանում,որում ապրել է  ինքը գրողը: Դա ըստ ինձ շատ հետաքրքիր է: Ես սովորում եմ նոր բաներ ուրշների սխալների հիման վրա,աշխատում եմ չկրկնել նախորդներիցս սխալները,խորհում եմ և ինձ համար բացահայտում լրիվ ուրիշ աշխարհ: Սկսում եմ ապրել  լիովին ուրիշ կյանքով: Սակայն կա մի գիրք ,որը իր գրելաոճով և կատարվող իրադարձություններով ամենաշատն է ինձ գերում,  ինձ ինչ որ չափով հուզում , և հնարավորություն տալիս պատկերացում կազմելու այդ ժամանակաշրջանի մասին:Ես ցանկանում եմ տեղափոխվել այդ դարաշրջան,զգալ այն ամենը ինչ զգացել է գրողը`դա Մովսես Խորենացու «Հայոց Պատմություն »-ն  է, որի շնորհիվ տեղեկանում ենք մինչև հինգերորդ դարի կատարվածները:
Մինչև հինգերորդ դար ընկած ժամանակահատվածը նկարագրվում է այդ գրքում,նկարագրվում է ժամանակակիցների հայրենասիրությունը ,որը արտահայտվում է մեր պատմության ամենասկզբից : Նկարագրվում է առաջին մղված Անկախության պատերազմը ` որի հետևանքը դարձավ բռնակալ Բելի կողմից ստրկացված ամբողջ խեղճ մարդկությունը ազատագրումը: Հայոց Պատմության աղբյուրներից մի մասը ժողովուրդն էր,ով դարեդար փոխանցում էր բանավոր կերպով ավանդազրույցներ ,մյուս մասը գրավոր տեղեկություններն էին,բայց իրենց ուրույն տեղը գրավեցին նաև այն տեղեկությունները,որոնց ականատես էր եղել Մոսվես Խորենացին և գրի էր առել ժամանակի ազդեցության վրա,բայց նա շատ  հմուտ շարադրանքով այնպես է միաձուլում այդ բոլոր  ներկայացված  տվյալները, որ ստացվում է բազմաթիվ թելերի միահյուսված կուռ ընթացք,որը այն աստիճան գրագետ էր կազմված,որ կարդալով ընկնում էս մի այլ աշխարհ:

Ես կցակնկանայի զգալ ինձ վրա   այդ բոլոր իրադարձությունները,որոնք փոխել են մեր աշխարհի,մեր երկրի,մեր պետության ապագան,կցանկանայի տեսնել մեր հզորագույն թագավորներինէ,ինչ որ կերպով կանգնեցնել իրենց ,որպեսզի չկատարեին սխալներ,կօգնեի նրանց ամեն կերպ,բայց ես հասկանում եմ,որ ինչ որ տեղ այս գիրքը չափազանցված է ,եթե ես ապրեի այս գրքում ես ինձ բոլորովին այլ կերպ կզգայի,ես կկանխեի վատ արարքները,և ի վերջո կփորձեի հասկանալ ինչն է դրդել մեր թագավորներին վարվել այսպես կամ այնպես:Խորենացին յուրօրինակ կյանք է տվել իր ստեղծագործությանը,աշխուժացրել է,և պահել համաչափություն ստեղծագործության մեջ,գրել է մի յուրահատուկ ոճով,որը ըստ ինձ սկիզբն էր հետաքրքիր փասթեր գրելու իրական կյանքի մասին,կարևոր դեր է նաև խաղացել ըստ ինձ այն,որ Խորենացին եղել է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի աշակերտը:

հայ գրականություն, հայոց պատմություն, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, որ գրքում կուզենայի ապրել,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Անի Գրիգորյան: Եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին

Արևմտյան Հայաստանում եմ:

Քարտեզը ձեռքիս՝ շրջում եմ գավառից գավառ, քաղաքից քաղաք, ամրոցից ամրոց: Հետս Հայաստանից մեռոնաջուր եմ տարել. որտեղ խոնարհված վանք եմ տեսնում, քարերը մեռոնաջրում եմ, որտեղ խաչքար՝ էլի նույնը, ուզում եմ սրբացնել երկիրս հայոց, պիղծ օտարից մի բանով մաքրել սրբացած հողս… Արդեն երրորդ շաբաթն է՝ այստեղ եմ՝ պապերիս ՙէրգրում՚, իմ էրգրում: Մտովի հանդիպում եմ նախնիներիս հետ, հարցեր տալիս, բացատրություններ պահանջում, բայց իզուր. վշտերիս մատյանը օր օրի նոր էջերով է ավելանում, սրտիս վրա նստած քարը ավելի է ծանրանում…    
 Այդ երկու շաբաթում ես հնարավոր և անհնարին ճիգեր թափեցի, ոտքով անցա տասնյակ կիլոմետրեր, տեսա հազարավոր խտացած մրմուռ ու ցավ…
Երբ պատրաստվում էի վերադառնալ, հայաստանցի մի քուրդ, որ հիմա էքսկուրսավար է աշխատում, ասաց, որ եթե Տարոն գավառ գնամ, մի հետաքրքիր ամրոցի կհանդիպեմ, ուր գրեթե ոչ ոք չի գնում: Հաջորդ օրը էշով, ձիով, ոտքով ես հասա ավերակ ամրոցին. ո°չ անուն կար, ո°չ գրություն, ո°չ ցուցանակ: ՙԿարող է Աշտիշատի վանքն է՚,- մտածեցի ես ու շրջեցի քարակույտերի շուրջբոլորը: Ես շատ էի ուզում, որ այդ ավերակները կոչվեին Աշտիշատի ավերակներ, քանի որ  մտքովս իմ սիրած հերոսի՝ Սամվելի հետ էի: Մոտս մնացած վերջին մեռոնաջրով ցողեցի ավերակը ու նստեցի մի քիվաքարի վրա: Մի ժամ կլիներ, որ այդպես նստել էի, ու մտքովս անցնում էին մեր պատմական հերոսները՝ սկսած  Տիգրան Մեծից մինչև Նարեկացի: Պատրաստվում Էի վեր կենալ, երբ լսեցի ձիու խրխնջոց, ու առջևս հայտնվեց նա՝ Սամվելը՝ գեղանի դեմքով, ազնվականի կեցվածքով: Մենք ողջագուրվեցինք, հարազատների՝ 16 դարյա կարոտով խոսեցինք, պատմեցինք եղելություններ, հիշեցինք քաջերին, նորօրյա հերոսներին: Ես այրվում էի Սամվելին հարց տալու գայթակղությունից, հարց, որ ինձ ու շատերին է հուզել, որն ստացել է բազմազան ու հակասական պատասխաններ:
-Սիրելի° Սամվել դու չե՞ս ափսոսում, որ հանուն հայրենիքի սպանեցիր ծնողներիդ:
-Իհա°րկե ոչ, ես այսօր էլ նույնը կանեի: Այսօրվա օրենքով ի՞նչ են անում մի մարդ սպանածին. ցմահ բանտարկություն կամ մահապատիժ: Քանիսի՞ն սպանեց հայրս, քանի՞ քաղաք այրեց, ամայացրեց, քանի՞ երեխա որբացավ, քանի՞ գյուղ հիմնահատակ կործանվեցավ, այդքանից հետո, սիրելի°դ իմ օրիորդ, պետք է ո՞ղջ մնար հանցագործը, իհարկե ոչ:
-Բայց նա քո հայրն էր:
-Ցավոք…
-Թող պատժվեր ուրիշի ձեռքով:
-Բայց պիտի պատժվեր, չէ՞, սակայն ի՞նչ տարբերություն, թե ում ձեռքով. չէ՞ որ տիեզերական օրենք է՝ հանցանքը պիտի պատժվի: Եվ հետո, եթե ողջ մնար, զոհերի թիվը չէ՞ր ավելանա, և հարց է՝ Հայաստան կմնա՞ր, թե՞ չէր մնա:
-Սամվե°լ, հետագայում, երբ սթափվեցիր, ցավ, ափսոսանք չապրեցի՞ր:

եթե հանդիպեի իմ սիրելի հերոսին, հայ գրականություն, հայոց պատմություն, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, Րաֆֆի,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Գինյա Սումբուլյան: Գիրքը, որ սովորեցրեց ինձ ապրել

Աշնանային  մի  ցուրտ  ու  անձրևոտ  օր, պատուհանի մոտ նստած, նայում էի  դուրս  և, անհուն  թախիծը հոգումս, մտածում  աշխարհի,նրա անարդարությունների, մարդկային  դաժանության, կեղծավորության, անմտության, ազգիս  դժբախտ ճակատագրի  մասին: Մտածում էի` աշխարհի  գոյության  ժամանակը  հասել է  իր վախճանին, և  չի կարող այսպես  շարունակվել: Իմ  հոգում  ուր   որ է  մահանալու էր  ապրելու  ցանկությունը, և  ես  վերջ էի տալու  իմ  անիմաստ  կյանքին: Բայց  հանկարծ  անձրևը  կտրվեց, ցրվեցին  սևագորշ  ամպերը, երևաց  լուսաշող  արևը  և  իր  կենսալից  ճառագայթներով  մոր  նման  փարվեց  իմ  հոգուն  ու  կայծ  տվեց: Բռնկվեց  հոգուս  անշեջ  հուրը: Ես  հիշեցի, որ  ամեն  բան  կախված  է  մարդու   կամքից  ու  ցանկությունից: Իսկ  թե  ինչպես   կիմաստավորվի  իմ  կյանքը, կախված  է  ինձնից: Հետո ինձ  ստիպեցի  մտածել  միայն  լավ  բաների  մասին  ու  հասկացա, թե  որքան  գեղեցիկ  են  կյանքը  և  աշխարհը, թե  որ  ազգի  զավակն  եմ  ես: Մի  հետադարձ  հայացք  նետեցի  մեր  պատմությանը: Մի ակնթարթում  հայտնվեցի գրապահարանի  մոտ  և  փորձեցի  գտնել  այն  գիրքը, որը  ժամանակին  կարդալիս  անզուսպ  ոգևորություն  եմ  ապրել: Եվ  գտա…Այդ  գիրքը  Հայկ  Խաչատրյանի  <<Տիգրան  Մեծ>>  պատմավեպն  էր`  նվիրված   հայոց  հզորագույն  արքաներից  մեկին` Մեծն  Տիգրանին, որը  փառքով  է  պսակել  իր  անունը:
        <<Ժամանակին  կարդացած  գիրքը   հսկայական  հաջողություն  է: Այն  ընդունակ  է  կյանքը  փոխելու  այնպես, ինչպես  չեն  փոխի  լավագույն  բարեկամն  ու  դաստիարակը>>,_ ասել է  Պ. Պավլենկոն:Ես  լիովին  համաձայն  եմ  ռուս  գրողի  այս  խորիմաստ  խոսքերին:
        Վերցրի  գիրքը  և  սկսեցի  թերթել: Բացում  էի  այն  հատվածները, որոնք  ինձ  ամենաշատն  էին  դուր  եկել:
        Ահա  կարդում  եմ  այն  տողերը, որոնցում  նկարագրվում  է  մի  տեսարան, թե  ինչպես  գերությունից  նոր  վերադարձող  արքայազն  Տիգրանն  իր  խելքի  և  ռազմավարական  հարուստ  գիտելիքների  շնորհիվ  հաղթեց  ծովահեն  Վայկունին: Կռվում  էին  ծովային  ելուզակը  և  հայոց  լեռների  զավակը: Հաղթանակը, իհարկե, Տիգրանինն էր:
        Իսկ  ահա  այս  էջերում  ինձ  հիացնում  են  Տիգրանի  համեստությունն  ու  հնազանդությունը. նա, անսալով  մոր  խորհրդին, իր  համար  կին  ընտրեց  Փայլակ  Մարդպետունու  դստերը` Համասփյուռին: Հայոց  տիկնանց  տիկինը  հասարակ  նախարարական  տոհմից  էր:
         Հետո  արագ  գտնում  և  բացում  եմ  այն  էջերը, որտեղ  հայրենասեր  հայրը  և  հեռատես  արքան  հաջորդաբար  սպանում  է  իր` իրենց  երակներում  խորամանկ  և  ագահ  պոնտացու  արյուն  ունեցող  երեք  որդիներին  էլ, քանի  որ  նրանք  անխոհեմաբար  ձգտում  էին  տիրանալ  իրենց` դեռ  կենդանի  հոր  գահին:

գիրքը որը սովորեցրեց ինձ ապրել, հայ գրականություն, հայոց պատմություն, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, տիգրան մեծ,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Մերի Ավագյան: Գիրքը, որը սովորեցրեց ինձ ապրել

                                                             Պատերազմները սկսվում են, բայց չեն ավարտվում,,,

Մեկ տարի առաջ, երբ դեռ  ինձ համարում էի երեխա, ով նոր էր մուտք գործում կյանքի մի դժվարին փուլ, ձեռքս վերցրի մի գիրք: Այդ ժամանակ ես տեղյակ չէի անգամ այն ամենափոքր դժվարությունների մասին, որոնք դնում է քո առաջ կյանքը: Այն, ինչ մինչ այդ զգացել ու ապրել էի համարում էի ամենադժվարը և, որ դրանից դժվար չի լինում ոչինչ: Մտածում էի, որ թեև այդ տարիքում, սակայն ես ունեմ բավականին մեծ կյանքի փորձ, որոշումներ կայացնելիս լսում էի սրտիս ձայնին, թույլ էի տալիս, որ նա ինձնից առաջ ընկնի ու հրամայի: Իսկ ես  ենթարկվում էի: Հիմա, ինձ համարում եմ դարձյալ երեխա, սակայն մի փոքր մեծացած, հասունացած  ու ավելի վստահ: Հիմա որոշումներ կայացնելիս, թեկուզ ոչ շատ կարևոր, սկսում եմ մտածել  ոչ  թե  ինչ  կլինի  հիմա,  այլ  թե  ինչ  կլինի հետո:
Գիրքը պատմություն է սիրո, պատերազմի դժվարին տարիների, կռվի, պայքարի ու հաղթանակի:
Հերոսիս՝ տասնչորս տարեկան տղայի պատմությունը, իր կյանքի ուղին, նպատակներին հասնելու անհագ  ցանկությունը, ձգտելու մոլուցքն ու, ի վերջո, սիրելու մեծ ուժը ինձ փորձեցին և կարողացան ապացուցել, որ կյանքի ամեն մի ժամանակահատվածում կան դրան բնորոշ խնդիրներ և այդ խնդիրներին բնորոշ լուծումներ:
Հերոսիս տեսակը պայքարող է, չհանձնվող, սիրող, նվիրվող ու հասնող: Նա գիտի սիրել, զղջալ: Նա, սակայն, ամենևին էլ անթերի չէ. սովորական  մարդկանց նման ունի թերություններ: Եվ այդ թերությունները միշտ ուղեկցում են նրան:
Հերոսս սիրում էր… հետո եմ հասկացել, որ նրա սիրելու ձևը տարբերվում էր բոլորից: Նա սիրում էր մինչև վերջ, չափից շատ, առանց կանգ առնելու, առանց տատանվելու: Սիրում էր ամեն ինչ ու ամենքին, և այդ սերը նրան բերում էր և՛ պարտություն, և՛  հաղթանակ: Նա նաև սպասել գիտեր… սա ես համարում եմ նրա բնավորության ամենալավ գիծը. թերևս ինձ համար: Նա կարողանում էր սպասել անգամ այն դեպքում, երբ վստահ էր լինում, որ ոչինչ չի փոխի նույնիսկ ժամանակը:
Իսկ  այս  ձևով  սպասել  գիտեն  շատ քչերը:
Գիրքն ավարտվում է հաղթանակով:Սրա հետ մեկտեղ ավարտվում է նաև պատերազմը: Այն կռիվ էր  հանուն հայրենիքի ազատության, մայրերի ու կանանց խաղաղ քնի, սիրո, հավատի, ընտանեկան ջերմության: Այդ հաղթանակը հպարտություն էր պարգևում հերոսներից յուրաքանչյուրին, նրանց դեմքերի վրա կար ժպիտ և այդ ժպիտի տակ թաքնված տխրություն:Նրանք շտապում էին տուն  (շատ  կցանկանայի, որ նրանց նման շատերն էլ վերադառնային կռվի դաշտից) տխուր  հայացքով՝  ընկածների համար:
Հերոսս հասնում է տուն, գրկում հարազատներին ու ասում. <<Այո՛, պատերազմները սկսվում են, բայց  չեն ավարտվում>>:

գիրքը որը սովորեցրեց ինձ ապրել, հայ գրականություն, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}

Անի Ղազարյան: Որ գրքում կուզենայի ապրել

Գիշեր է, ու իմ երազը  իջել է ներքև, իջել է ասելու, որ նա վերևում է. «Ինձ  թվում էր, որ  ես  նրա հետ եմ  վերևում»: Ո´չ

Ես ներքևում եմ:  Ես սպասելու եմ նրա գալստին, բայց նա չի գա. նա դեռ փոքրիկ է քայլելու, առավել` թռչելու համար, չէ´,  դեռ  փոքր  է:

Նա  պիտի իմանա աստղերի, լուսնի, արևի  լեզուն, որ  նրանցից  սովորի ոչ թե  քայլել կամ թռչել, այլ շողալ երկնքում:  Ու  գուցե  մի օր  նա իր  փոքրիկ նավակով, նավաստի  դարձած,  լողա  տիեզերքի անհունության մեջ:

Մինչ  ինձ  հասնելը  նա  գուցե  տեսնի մարդու փոխվելը, գուցե  տեսնի իր  փոխվելը:  Նա  պետք է  լիովին փոխվի:  Մնա միայն սրտի  բարության հատորները ու  հոգու կազմը: Իսկ եթե  հոգին աչքերը  փա՞կ  պահի…

Չէ, նրա աչքերը  ես  եմ բացել, հոգին թողել եմ, որ  տիեզերքը  բացի, իսկ  սիրտը`  նա…

Նա ի´ր   սրտից է սկիզբ  առել, որ լողա դեպի  հոգու  «երկինք»  օվկիանի  ափը:

Կպատկերեի, մտքումս  կնկարեի  իրեն`  իր  լավ ու   վատ կողմերով: Կուզենայի, որ  իրար  հետ  ներկեինք:  Սիրտս  ասում է, որ կներկենք, միտքս  ասում է, որ սպասեմ, ապագան ասում է, որ գիրքը` իմ տունը, իր  մոտ  է, որ  ես  չպետք  է  սպասեմ, պիտի գնամ ու հասնեմ  ապագային, եթե  ոչ`  նա  առաջ  կքայլի  ու  հետ չի  նայի:

Ուզում եմ ապրել իմ  գրքում:  Ուզում եմ այնտեղ  միշտ գարուն ու աշուն  լինի:  Ուզում եմ  այնտեղ շատ  արևոտ  օրեր լինեն, որ  երկնքի  մի  մասում արև  լինի, իսկ  մյուս մասում`  անձրև:  Երբ ուրախ  լինեմ  կկանգնեմ անձրևի  տակ, որ  կաթիլներն ինձ ժպտան, իսկ  երբ  տխուր  լինեմ  կկանգնեմ  արևի  շողերի տակ, կնայեմ  նրանց  ու  հետո  անձրևի  կաթիլներին`  նրանք  գունավոր  կդառնան: Գեղեցիկ  կլինի, եթե  թիթեռներն ու  ճնճղուկները  խոսել, երգել, պարել  ու  նվագել իմանային:

Կուզենայի, որ այդ  գիրքը  ամբողջությամբ  անտառ  լինի , ուր շատ կլինեն եղնիկներն ու նապաստակները, սկյուռները փղերը ու արջուկները: Լիարժեք կլիներ, եթե այդ ամենը գտնվեր օվկիանի ափին: Օվկիան, որը կազմված էր աստղերի ուրախ արցունքներից, որոնք կլինեն իմ փոքրիկ գրքին ճանապարհելուց, երբ նա լողալ կսովորի:

Ես այնտեղ կունենամ իմ փոքրիկ խրճիթը, պատուհանից կբացվի գեղեցիկ տեսարան:Այնտեղ կլինեն  փոքրիկ բլուրներ, որոնք իրենց տխուր ուսերին քնքուշ թիթեռներ կունենան:Կուզեի գիշերները պառկել այդ տխուր մարգագետնին ու լուռ նայել վճիտ երկնքում լողալ սովորող աստղերին:

արև, գարուն, երազանք, նկար, ՇԱՐԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, որ գրքում կուզենայի ապրել, պատմվածք,

Rate this posting:

{[['', '']]}

{["Useless", "Boring", "Need more details", "Perfect"]}